Wat is Mindfulness en hoe begin je ermee?

Het begrip mindfulness is eeuwenoud en wordt in onze huidige maatschappij steeds vaker ontdekt door mensen. Dat is niet zonder reden, want mindfulness kan veel voordelen hebben voor ons welzijn en onze mentale rust.

Maar wat is mindfulness eigenlijk? En hoe kun je mindfulness gebruiken om meer rust en balans in je leven te ervaren? In dit artikel maak je kennis met het begrip mindfulness en ontdek je hoe het je kan helpen om bewuster en rustiger te leven.

Wat is mindfulness?

“Mindfulness is een bejegeningswijze. Het begint met mildheid, respect en waardigheid. In de eerste plaats in het omgaan met jezelf. Bij uitbreiding ook met anderen en met de wereld. Met die mildheid kijken we. Met open aandacht, zonder weg te kijken. Of het nu prettig is of moeilijk, we gaan het aan. Bij dat kijken blijven we aanwezig. Zodra we merken dat we in een automatische reflex zijn meegesleept, keren we terug. Met mildheid en met vriendelijkheid.”
— Edel Maex

Mindfulness betekent letterlijk bewust aanwezig zijn in het moment. Het is een manier van leven waarbij je leert om aandachtiger te zijn voor je gedachten, gevoelens en reacties in het dagelijks leven.

Door mindfulness te beoefenen word je je bewuster van hoe je reageert op situaties. In plaats van automatisch te reageren, leer je even stil te staan en met meer rust en mildheid naar jezelf en naar de situatie te kijken.

Mindfulness gaat niet alleen over gedachten, maar ook over gedrag en bewustzijn. Uiteindelijk draait het erom dat je meer aandacht krijgt voor jezelf en je omgeving.

Onderzoek laat zien dat mindfulness kan helpen bij het verminderen van stress en het vergroten van emotioneel welzijn. Door regelmatig mindfulness-oefeningen te doen, kun je meer rust, balans en zelfcompassie ervaren in je dagelijks leven.

Voor wie is mindfulness?

Bewuster leven en handelen vanuit compassie kent geen leeftijd of specifieke doelgroep. Mindfulness is in principe voor iedereen toegankelijk.

Voor mensen die te maken hebben met bijvoorbeeld chronische stress, een burn-out, angstklachten of sombere gevoelens kan mindfulness een waardevolle ondersteuning zijn. Het kan helpen om beter met moeilijke momenten om te gaan en meer rust te vinden in het dagelijks leven.

Maar mindfulness hoeft niet alleen te worden toegepast wanneer er problemen zijn. Het kan ook juist helpen om meer te genieten van het leven, bewuster aanwezig te zijn en kleine momenten meer te waarderen.

Voor jong en oud kan mindfulness daarom bijdragen aan een rustiger en evenwichtiger leven.

Is mindfulness zweverig?

Sommige mensen denken dat mindfulness zweverig is. Dat dacht ik zelf vroeger ook. Toch kan ik uit ervaring zeggen dat mindfulness juist helemaal niet zweverig hoeft te zijn.

Mindfulness richt zich namelijk op het hier en nu. Het helpt je om met aandacht te kijken naar wat er op dit moment gebeurt, zonder oordeel. Je leert situaties te bekijken zoals ze zijn, in plaats van ze te beoordelen vanuit automatische gedachten of emoties.

In plaats van weg te zweven van de realiteit, helpt mindfulness je juist om meer gegrond en aanwezig te zijn in het moment. Daarom is mindfulness eigenlijk bijna het tegenovergestelde van zweverig. Mindfulness wordt tegenwoordig ook vaak ingezet bij stressklachten en burn-outherstel, omdat het kan helpen om meer rust en bewustzijn te creëren.

Wat mindfulness niet is?

Mindfulness is geen snelle oplossing die al je problemen meteen oplost. Het is ook geen einddoel dat je moet bereiken.

Daarnaast betekent mindfulness niet dat je je hoofd volledig leeg moet maken of dat je altijd rustig en ontspannen bent. Ook mensen die mindfulness beoefenen ervaren nog steeds stress, emoties en moeilijke momenten. Dat hoort bij het leven.

Mindfulness leert je vooral om op een andere manier met deze ervaringen om te gaan. Met meer mildheid, begrip en acceptatie.

Een bekende uitspraak die goed bij deze gedachte past is:

“Schenk mij de kalmte om te accepteren wat ik niet kan veranderen,
de moed om te veranderen wat ik kan veranderen,
en de wijsheid om het verschil te kennen.”

Waarom voelen mensen zich aangetrokken tot mindfulness?

In onze drukke maatschappij leven veel mensen grotendeels op de automatische piloot. Werk, verplichtingen, sociale contacten en technologie vragen voortdurend onze aandacht.

Daardoor kan het gebeuren dat we weinig tijd nemen om echt stil te staan bij hoe we ons voelen. Na verloop van tijd kan dat leiden tot stress, onrust of het gevoel dat er iets ontbreekt.

Voor veel mensen ontstaat op zo’n moment de behoefte om meer balans te vinden in hun leven. Soms komen ze dan in aanraking met yoga, meditatie of mindfulness.

Mindfulness kan zowel preventief worden toegepast als ondersteuning bij stress of burn-outklachten. Het helpt mensen om opnieuw contact te maken met het huidige moment en bewuster om te gaan met gedachten en emoties.

Wat zijn de voordelen van mindfulness?

Wanneer mindfulness regelmatig wordt beoefend, kan het verschillende positieve effecten hebben op het dagelijks leven. Denk bijvoorbeeld aan:

• beter omgaan met stress en spanning

• meer rust en focus in het dagelijks leven

• bewuster leven in het hier en nu

• beter leren accepteren wat je niet kunt veranderen

• milder leren omgaan met jezelf en je gedachten

• beter omgaan met moeilijke situaties

• meer waardering voor kleine momenten in het leven

• meer leven vanuit compassie en dankbaarheid

Het belangrijkste is dat mindfulness geen prestatie is. Het gaat niet om perfect oefenen, maar om regelmatig even bewust stil te staan.

Mijn ervaring met mindfulness

Mindfulness kwam op mijn pad tijdens een periode waarin ik een burn-out had. In die tijd was ik vooral bezig met het idee dat ik mijn burn-out zo snel mogelijk moest “fixen”. Zoals je misschien kunt raden, werkte dat natuurlijk niet.

Tijdens mijn zoektocht naar herstel kwam ik uiteindelijk een mindfulness-training tegen. Ik wist eerlijk gezegd niet goed wat ik kon verwachten en dacht zelfs dat het misschien wat zweverig zou zijn. Toch voelde iets in mij dat ik dit moest proberen.

Inmiddels zijn we een lange tijd verder en ben ik nog steeds dankbaar dat mindfulness onderdeel is geworden van mijn leven.

Niet alleen ontdekte ik dat mindfulness juist helemaal niet zweverig is, maar het heeft mij ook geholpen om mezelf beter te begrijpen. Door het principe van accepteren en loslaten, en door meer inzicht te krijgen in hoe ons brein werkt, kon ik anders omgaan met bepaalde gedachten en situaties.

Mindfulness-oefeningen zoals meditatie en kleine dagelijkse gewoontes maken nog steeds deel uit van mijn leven. Ze helpen mij om bewuster te leven en meer rust te ervaren.

De inzichten en tools die ik via mindfulness heb gekregen, gun ik eigenlijk iedereen.

Leven vanuit compassie

Misschien voel je je na het lezen van dit artikel geïnspireerd om met mindfulness aan de slag te gaan. Misschien vind je het juist spannend of weet je nog niet goed wat je ervan moet denken. Beide reacties zijn helemaal oké.

Mindfulness begint juist bij het erkennen van wat je op dit moment voelt, zonder daar meteen een oordeel over te hebben.

Je hoeft niets te forceren of te overhaasten. Mindfulness is geen wedstrijd en er is geen eindpunt dat je moet bereiken. Het begint vaak juist met kleine momenten van aandacht.

Door af en toe stil te staan, bewust adem te halen en vriendelijk naar jezelf te kijken, kun je stap voor stap ontdekken wat mindfulness voor jou kan betekenen.

Misschien begint het wel met het simpele moment waarop je dit artikel leest.

''Waar ben jij op dit moment met je aandacht?''